Czym jest Soliqua 100/33?

1. Jak działa Soliqua?

Dwa leki o uzupełniających się zadaniach. Insulina glargine to insulina bazalna, która działa przez około dobę i kontroluje glikemię na czczo. Liksysenatyd to agonista receptora GLP-1 o okresie półtrwania wynoszącym około 3 godzin, który – wstrzyknięty przed śniadaniem – spowalnia opróżnianie żołądka i zwiększa wydzielanie insuliny w odpowiedzi na nadchodzący posiłek, ograniczając poposiłkowy wzrost stężenia glukozy, którego nie pokrywa insulina bazalna. Składnik GLP-1 zmniejsza również apetyt, dzięki czemu takie połączenie pozwala uniknąć przyrostu masy ciała typowego dla samej insuliny.

Stała proporcja składników stanowi pewien kompromis. W osobnych wstrzykiwaczach obie dawki ustalałoby się niezależnie; w leku Soliqua dawka liksysenatydu rośnie i spada wraz z dawką insuliny – od 5 mcg przy 15 jednostkach do 20 mcg przy 60 jednostkach. W zamian za to ograniczenie pacjent otrzymuje jedno wstrzyknięcie, jeden wstrzykiwacz i łagodniejsze wprowadzenie składnika GLP-1 niż w przypadku rozpoczynania terapii lekiem Adlyxin od dawki 10 mcg.

2. Jakie jest dawkowanie leku Soliqua?

W chwili rozpoczęcia terapii lekiem Soliqua odstawia się każdą wcześniej stosowaną insulinę bazalną lub agonistę GLP-1. Następnie dawkę dostosowuje się (titruje) o 2 do 4 jednostek tygodniowo w kierunku docelowej glikemii na czczo ustalonej przez lekarza – dokładnie tak samo, jak dostosowuje się dawkę insuliny bazalnej – a dawka liksysenatydu podąża za nią automatycznie. Wstrzykiwacz pozwala nastawiać pojedyncze jednostki w zakresie od 15 do 60 i nie może podać mniej niż 15 jednostek; z kolei osoba potrzebująca ponad 60 jednostek insuliny bazalnej nie może uzupełnić tej nadwyżki za pomocą leku Soliqua, dlatego charakterystyka produktu ogranicza dawkowanie do tego przedziału.

Pominiętą dawkę należy opuścić, a nie nadrabiać: etykieta FDA instruuje pacjentów, aby powrócili do schematu podawania raz na dobę przy kolejnej zaplanowanej dawce i nie przyjmowali dawki dodatkowej ani nie zwiększali kolejnej dawki w celu zrekompensowania pominiętego wstrzyknięcia.

Wstrzykiwacz SoloStar służy do podawania podskórnego w brzuch, udo lub ramię, przy czym miejsca wstrzyknięcia należy za każdym razem zmieniać w obrębie tego samego obszaru anatomicznego, aby ograniczyć ryzyko lipodystrofii. Dawkę nastawia się z dokładnością do 1 jednostki; ulotka przestrzega pacjentów, aby nie wybierali dawki poprzez liczenie kliknięć, ponieważ może to doprowadzić do nastawienia niewłaściwej ilości leku, lecz zawsze sprawdzali liczbę widoczną w okienku dawki. Preparatu nie wolno podawać dożylnie ani za pomocą pompy insulinowej.

3. W jakim stopniu Soliqua obniża poziom cukru we krwi?

Dwa 30-tygodniowe badania kliniczne, oba w porównaniu z insuliną glargine dostosowywaną według tych samych zasad.

W trzecim badaniu, LixiLan-G, sprawdzono kierunek odwrotny: zmianę leczenia u osób przyjmujących już codziennego lub cotygodniowego agonistę GLP-1 (60% stosowało liraglutyd lub eksenatyd dwa razy na dobę, a 40% dulaglutyd, eksenatyd o przedłużonym uwalnianiu lub albiglutyd) na lek Soliqua, w porównaniu z kontynuacją dotychczasowego agonisty GLP-1. W ciągu 26 tygodni u 514 dorosłych z wyjściowym HbA1c 7,8% przejście na lek Soliqua obniżyło HbA1c do 6,7% wobec 7,4% przy kontynuacji terapii GLP-1 (różnica 0,6 punktu), a poziom poniżej 7% osiągnęło 62% uczestników wobec 26%. Nudności, wymioty i udokumentowana hipoglikemia poniżej 54 mg/dL występowały częściej po przejściu na lek Soliqua niż podczas dalszego stosowania samego agonisty GLP-1, choć w streszczeniu badania nie podano wartości dotyczących masy ciała.

Dodanie agonisty GLP-1 do insuliny nie zmniejszyło częstości hipoglikemii; o wskaźniku tym decyduje składnik insulinowy. Schemat wyników jest taki sam jak w badaniach DUAL dla leku Xultophy: preparat złożony wypada lepiej niż sama insulina pod względem redukcji HbA1c i wpływu na masę ciała, a zarazem lepiej niż sam agonista GLP-1 pod względem HbA1c, ale kosztem utraty masy ciała, jaką daje sam agonista GLP-1.

4. Jakie są działania niepożądane leku Soliqua?

Hipoglikemia wynikająca z obecności insuliny oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe związane z liksysenatydem.

Częstość występowania nudności jest znacznie niższa niż 25% obserwowane przy leku Adlyxin, ponieważ dawka liksysenatydu zaczyna się od 5 mcg zamiast od 10 mcg i rośnie stopniowo wraz z dawką insuliny. Obowiązujące ostrzeżenia obejmują hipoglikemię, zapalenie trzustki, ostre uszkodzenie nerek wskutek odwodnienia, reakcje nadwrażliwości, hipokaliemię wywołaną insuliną, zatrzymywanie płynów przy jednoczesnym stosowaniu tiazolidynodionów oraz bezwzględny zakaz dzielenia się wstrzykiwaczami z innymi osobami. W tabelach z badań klinicznych „hipoglikemia poniżej 54 mg/dL” oznacza udokumentowaną objawową hipoglikemię poniżej tego progu stężenia glukozy, natomiast „ciężka hipoglikemia” oznacza epizod wymagający pomocy drugiej osoby.

Ostrzeżenie dotyczące błędów w dawkowaniu ma konkretne uzasadnienie: Soliqua zawiera dwa leki, więc podanie ponad 60 jednostek na dobę grozi przedawkowaniem składnika liksysenatydowego oprócz samej insuliny; charakterystyka produktu instruuje pacjentów, aby przed każdym wstrzyknięciem sprawdzali etykietę wstrzykiwacza w celu uniknięcia pomyłki z innymi insulinami.

Obraz kliniczny mogą dodatkowo modyfikować inne grupy leków. Inhibitory ACE, antybiotyki sulfonamidowe i fluoksetyna mogą zwiększać ryzyko hipoglikemii; glikokortykosteroidy, doustne środki antykoncepcyjne i hormony tarczycy mogą osłabiać działanie hipoglikemizujące leku Soliqua; beta-adrenolityki mogą działać w obu kierunkach, a ponadto maskować objawy ostrzegawcze niedocukrzenia. Ponieważ liksysenatyd spowalnia opróżnianie żołądka, leki doustne, których działanie zależy od szybkiego osiągnięcia stężenia progowego – takie jak antybiotyki czy paracetamol (acetaminofen) – należy przyjmować co najmniej 1 godzinę przed wstrzyknięciem leku Soliqua, a doustne środki antykoncepcyjne co najmniej 1 godzinę przed wstrzyknięciem lub 11 godzin po nim.

5. Jak przechowuje się lek Soliqua?

Nieotwarty wstrzykiwacz przechowuje się w lodówce w temperaturze od 36 do 46°F (od 2 do 8°C) i nie wolno go zamrażać; zamrożony wstrzykiwacz należy wyrzucić. Po pierwszym użyciu wstrzykiwacz przechowuje się w temperaturze pokojowej do 77°F (25°C), z założoną nasadką między wstrzyknięciami w celu ochrony przed światłem, i wyrzuca po 28 dniach od pierwszego użycia, nawet jeśli w środku pozostała jeszcze insulina. Każdy wstrzykiwacz o pojemności 3 mL mieści 300 jednostek, a instrukcja wymaga wykonania przed każdym wstrzyknięciem testu bezpieczeństwa zużywającego 2 jednostki oprócz przepisanej dawki, dlatego jeden wstrzykiwacz wystarcza na mniej pełnych dawek niż wynikałoby z prostego podzielenia 300 jednostek przez dawkę dobową. Igły są sprzedawane oddzielnie i muszą być zgodne ze wstrzykiwaczem SoloStar.

6. Kto powinien zachować szczególną ostrożność lub unikać leku Soliqua?

Charakterystyka produktu zwraca uwagę na kilka grup pacjentów. W odniesieniu do ciąży podsumowanie ryzyka wskazuje, że opublikowane dane dotyczące insuliny glargine nie wykazały wyraźnego związku z wadami wrodzonymi ani poronieniami, jednak liksysenatyd wywoływał wady narządów wewnętrznych i układu kostnego u ciężarnych szczurów i królików przy dawkach zbliżonych do ekspozycji klinicznej, dlatego lek Soliqua powinien być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy korzyści uzasadniają ryzyko dla płodu. Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci nie zostały ustalone.

Zaburzenia czynności nerek wymagają ostrożności, ponieważ wstrzykiwacz oprócz liksysenatydu zawiera również insulinę. Stwierdzenie w charakterystyce produktu, że w łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek modyfikacja dawki nie jest konieczna, odnosi się do składnika liksysenatydowego; zapotrzebowanie na insulinę może spadać wraz z pogarszaniem się wydolności nerek, dlatego lek Soliqua jako całość może wymagać dostosowania dawki i częstszego monitorowania glikemii, o co wyraźnie apeluje etykieta. Doświadczenie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek jest ograniczone, a dokument odradza stosowanie leku w schyłkowej niewydolności nerek (eGFR poniżej 15). Zaburzenia czynności wątroby nie były formalnie badane; w tej grupie również zaleca się ściślejszą kontrolę. Osoby z niewydolnością nerek lub wątroby są bardziej narażone na hipoglikemię.

7. Jaki jest związek leku Soliqua z preparatami Lantus i Adlyxin?

Soliqua to nie tyle nowy lek, co nowy wstrzykiwacz. Lantus to należąca do Sanofi marka samej insuliny glargine, podawanej raz na dobę bez sztywnego górnego limitu dawki poza tym ustalonym przez lekarza. Adlyxin był należącą do Sanofi marką samego liksysenatydu (wycofaną z rynku w USA od 1 stycznia 2023 r.), rozpoczynaną od dawki 10 mcg i zwiększaną do 20 mcg według własnego schematu, przy częstości występowania nudności w badaniach na poziomie około 25%.

Soliqua łączy te same dwie substancje czynne – insulinę glargine i liksysenatyd – w jednym wstrzykiwaczu SoloStar w stałej proporcji 100/33, dlatego przejście na ten preparat oznacza odstawienie zarówno osobnej insuliny bazalnej (Lantus lub innego preparatu insuliny glargine), jak i osobnego agonisty GLP-1. Ceną za wygodę jednego wstrzykiwacza jest brak możliwości niezależnego regulowania dawki któregokolwiek ze składników, natomiast zaletą jest to, że podawanie liksysenatydu zaczyna się od niższego poziomu (5 mcg przy dawce początkowej 15 jednostek) niż dawka startowa leku Adlyxin, co częściowo tłumaczy rzadsze występowanie nudności podczas terapii lekiem Soliqua.

8. Jak Soliqua wypada w porównaniu z lekiem Xultophy?

Wybór między nimi sprowadza się głównie do składnika GLP-1: krótko działający agonista ukierunkowany na jeden posiłek wobec długo działającego agonisty, który działa przez całą dobę i posiada klasowe ostrzeżenie w ramce. Strona poświęcona lekowi Xultophy przedstawia szczegółowe dane z programu badań DUAL. Prowadząc dziennik leczenia, warto zapisywać nazwę produktu, datę, liczbę jednostek, miejsce wstrzyknięcia oraz posiłek, przed którym podano lek; dawki liksysenatydu nie trzeba notować osobno, ponieważ wynika ona bezpośrednio z liczby jednostek. Więcej informacji o tym, co warto rejestrować, zawiera przewodnik po śledzeniu terapii GLP-1.

9. Najczęstsze pytania o lek Soliqua

• Co oznacza zapis 100/33?

  Stężenie, a nie dawkę. Każdy mL leku Soliqua zawiera 100 jednostek insuliny glargine oraz 33 mcg liksysenatydu. Kiedy nastawiasz określoną liczbę jednostek, otrzymujesz tyle samo jednostek insuliny oraz jedną trzecią mikrograma liksysenatydu na każdą jednostkę: 15 jednostek to 15 jednostek insuliny glargine i 5 mcg liksysenatydu; 60 jednostek to 60 jednostek insuliny i 20 mcg liksysenatydu.

• Jaka jest dawka początkowa leku Soliqua?

  15 jednostek raz na dobę u osób rozpoczynających insulinoterapię, przyjmujących agonistę GLP-1 lub stosujących mniej niż 30 jednostek insuliny bazalnej dziennie. 30 jednostek raz na dobę u osób stosujących od 30 do 60 jednostek insuliny bazalnej dziennie. Następnie dawkę koryguje się o 2 do 4 jednostek tygodniowo w kierunku docelowej glikemii na czczo, maksymalnie do 60 jednostek. W chwili rozpoczęcia stosowania leku Soliqua odstawia się wcześniej przyjmowaną insulinę bazalną lub agonistę GLP-1.

• Kiedy wstrzykuje się lek Soliqua?

  Raz na dobę w ciągu godziny przed pierwszym posiłkiem w danym dniu. Pora podania wynika z obecności liksysenatydu, który jest lekiem krótko działającym i obejmuje swoim działaniem posiłek następujący po wstrzyknięciu; składnik glargine działa przez całą dobę niezależnie od pory podania.

• Czym Soliqua różni się od leku Xultophy?

  Ta sama koncepcja, inna para składników. Soliqua to insulina glargine i liksysenatyd (krótko działający agonista GLP-1), dawkowane w zakresie od 15 do 60 jednostek przed pierwszym posiłkiem. Xultophy 100/3.6 to insulina degludec i liraglutyd (długo działający agonista GLP-1), dawkowane od 10 do 50 jednostek o dowolnej porze dnia. Xultophy posiada ostrzeżenie w ramce dotyczące guzów z komórek C tarczycy wynikające z obecności liraglutydu; Soliqua nie ma ostrzeżenia w ramce.

• Czy Soliqua powoduje przyrost masy ciała?

  Mniejszy niż sama insulina. W badaniu LixiLan-O masa ciała spadła o 0,3 kg po 30 tygodniach stosowania leku Soliqua wobec przyrostu o 1,1 kg na samej insulinie glargine i spadku o 2,3 kg na samym liksysenatydzie. W badaniu LixiLan-L masa ciała spadła o 0,7 kg na leku Soliqua wobec przyrostu o 0,7 kg na insulinie glargine. Składnik GLP-1 równoważy wpływ insuliny na masę ciała.

• Jak przechowuje się lek Soliqua?

  Nieotwarte wstrzykiwacze przechowuje się w lodówce w temperaturze od 36 do 46°F i nie wolno ich zamrażać; zamrożony wstrzykiwacz należy wyrzucić. Wstrzykiwacz będący w użyciu przechowuje się w temperaturze pokojowej do 77°F, poza pudełkiem, ale z założoną nasadką między dawkami, i wyrzuca po 28 dniach od pierwszego wstrzyknięcia, niezależnie od tego, czy został opróżniony.

• Czy Soliqua to to samo co Lantus lub Adlyxin?

  Nie. Lantus to marka samej insuliny glargine. Adlyxin był preparatem samego liksysenatydu. Soliqua łączy oba składniki czynne z tych dwóch produktów w jednym wstrzykiwaczu SoloStar w stałej proporcji, zastępuje więc oba te leki jednocześnie, zamiast być którymkolwiek z nich z osobna.

10. Źródła