Czym jest MariTide?

1. Jak działa MariTide?

Maridebart cafraglutide łączy dwa mechanizmy w jednej cząsteczce. Szkielet stanowi przeciwciało monoklonalne, które wiąże i blokuje receptor GIP. Dołączono do niego dwie kopie peptydu będącego analogiem GLP-1, które aktywują receptor GLP-1 – ten sam cel, na który działa semaglutyd. Ponieważ przeciwciała krążą w organizmie przez tygodnie, cały koniugat również utrzymuje się długo, co pozwala na dawkowanie co 4 lub 8 tygodni zamiast raz w tygodniu.

Nietypowa jest tu część związana z GIP. Tirzepatyd aktywuje receptor GIP, natomiast MariTide go blokuje. Oba leki dają w badaniach dużą utratę masy ciała i ten paradoks pozostaje niewyjaśniony. Jedna z hipotez mówi, że przewlekły agonizm GIP prowadzi do odwrażliwienia receptora i funkcjonalnie daje efekt zbliżony do jego zablokowania; inna zakłada, że w obu przypadkach składnik GIP ma mniejsze znaczenie niż komponent GLP-1. Strona czym jest GIP przedstawia dowody przemawiające za obiema hipotezami.

Wcześniejsze badania nad cząsteczką, opublikowane w czasopiśmie Nature Metabolism, potwierdziły aktywność antagonisty GIPR i agonisty GLP-1R w testach komórkowych, a następnie wykazały utratę masy ciała i poprawę wskaźników metabolicznych u otyłych myszy oraz makaków krabożernych. Pierwsze dane u ludzi pochodziły z randomizowanego, podwójnie zaślepionego badania fazy 1 kontrolowanego placebo (NCT04478708), w którym odnotowano akceptowalny profil bezpieczeństwa i tolerancji oraz wyraźną, zależną od dawki utratę masy ciała; w kohortach wielokrotnych dawek rosnących utrata masy ciała utrzymywała się do 150 dni po ostatniej dawce, co potwierdza długi czas działania umożliwiający podawanie raz w miesiącu lub rzadziej.

2. Ile masy ciała tracą osoby przyjmujące MariTide?

W badaniu fazy 2 (NCT05669599) zrandomizowano 592 dorosłych do grupy otrzymującej maridebart cafraglutide lub placebo przez 52 tygodnie: 465 osób z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy oraz 127 osób z otyłością i cukrzycą typu 2. Stosowano dawki 140, 280 lub 420 mg co 4 tygodnie – w części ramion ze stopniowym zwiększaniem dawki od niższego poziomu początkowego – oraz jedno ramię z dawką 420 mg co 8 tygodni. Wpis w rejestrze badań wskazuje na projekt dwuczęściowy: w części 1 zrandomizowano 7 kohort dawkowania w grupie bez cukrzycy i 4 kohorty w grupie z cukrzycą; w części 2 obie grupy ponownie zrandomizowano do 4 kolejnych kohort dawkowania, aby dopracować schemat zwiększania dawki przed fazą 3. W drugorzędowych punktach końcowych, obok wyników dotyczących masy ciała i HbA1c, odnotowano również poprawę obwodu talii, ciśnienia tętniczego, białka C-reaktywnego o wysokiej czułości oraz parametrów lipidowych.

Kryteria włączenia odpowiadały innym badaniom nad otyłością: BMI na poziomie 30 kg/m² lub wyższym albo 27 kg/m² lub wyższym z chorobą współistniejącą związaną z masą ciała, a także wcześniejsze nieudane próby redukcji masy ciała; w kohorcie z cukrzycą wymagano dodatkowo HbA1c od 7% do 10% przy cukrzycy typu 2 rozpoznanej co najmniej 180 dni wcześniej. Wykluczono osoby z zapaleniem trzustki w wywiadzie, rakiem rdzeniastym tarczycy lub zespołem MEN2, a także z niedawną ciężką chorobą psychiczną.

W raportach podaje się dwa estymandy, a różnica między nimi wyjaśnia obecność dwóch zestawów liczb w obiegu. Estymand polityki leczenia (treatment-policy estimand) w publikacji NEJM uwzględnia każdego uczestnika niezależnie od tego, czy przerwał przyjmowanie leku, i wykazuje od 12,3% do 16,2% bez cukrzycy oraz od 8,4% do 12,3% z cukrzycą. Estymand skuteczności (efficacy estimand) firmy Amgen uwzględnia osoby w trakcie przyjmowania leku i wykazuje do około 20% wobec 2,6% bez cukrzycy oraz około 17% wobec 1,4% z cukrzycą. Obie miary są prawidłowe; pierwsza z nich jest bardziej zachowawcza.

Dla skali porównawczej, w osobnych badaniach z udziałem innych populacji semaglutyd w dawce 2,4 mg dał 14,9% po 68 tygodniach (STEP 1), a tirzepatyd w dawce 15 mg dał 20,9% po 72 tygodniach (SURMOUNT-1). Wyniki 52-tygodniowe MariTide według estymandu polityki leczenia (od 12,3% do 16,2%) obejmują wynik semaglutydu (14,9%) i plasują się poniżej tirzepatydu (20,9%); wartości według estymandu skuteczności sięgają górnego pułapu. Żadne z tych zestawień nie pochodzi z badania bezpośredniego (head-to-head).

3. Jakie są działania niepożądane MariTide?

Żołądkowo-jelitowe, podobnie jak w przypadku każdego leku inkretynowego, a główne pytanie przy projektowaniu badania dotyczyło tego, jak opanować je przy dawkowaniu raz w miesiącu. Praca w NEJM podaje, że zdarzenia niepożądane ze strony przewodu pokarmowego były częste – głównie nudności i wymioty – i występowały rzadziej w ramionach rozpoczynających od niższej dawki ze stopniowym jej zwiększaniem niż w ramionach rozpoczynających od pełnej dawki. Firma Amgen informuje, że odsetek przerwań leczenia z powodu zdarzeń żołądkowo-jelitowych wyniósł do 7,8% w ramionach ze stopniowym zwiększaniem dawki, czyli mniej niż w ramionach bez titracji. Nie pojawiły się żadne nieoczekiwane sygnały dotyczące bezpieczeństwa.

Praktycznym wnioskiem jest to, że w fazie 3 od początku stosuje się stopniowe zwiększanie dawki. Lekcja z fazy 2 pokazała, że leku podawanego raz w miesiącu nie można zaczynać od pełnej dawki.

Wniosek ten sięga jeszcze wcześniejszego, osobnego badania fazy 1, które Amgen określa jako badanie PK-LDI (farmakokinetyka i rozpoczynanie od niskiej dawki), sprawdzającego, czy start od mniejszej dawki przed jej zwiększeniem ograniczy wymioty. Schemat zwiększania dawki 21/70/350 mg wywołał wymioty u 24,4% uczestników, a schemat 35/70/350 mg u 22,5%, bez żadnych przerwań leczenia z powodu zdarzeń żołądkowo-jelitowych w tym badaniu. Faza 2 rozwinęła te obserwacje, porównując bezpośrednio rozpoczęcie od pełnej dawki ze stopniowym zwiększaniem dawki w większej populacji przez pełny rok.

4. Czym jest program MARITIME?

Trzy główne badania fazy 3 to badania randomizowane, podwójnie zaślepione i kontrolowane placebo. W badaniach MARITIME-1 i MARITIME-2 pierwszorzędowym punktem końcowym jest procentowa zmiana masy ciała po 72 tygodniach. W badaniu MARITIME-CV pierwszorzędowymi punktami końcowymi są czas do pierwszego wystąpienia poważnych niepożądanych zdarzeń sercowo-naczyniowych w szacowanym okresie 35 miesięcy: trzyskładnikowy punkt złożony obejmujący zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawał mięśnia sercowego lub udar niedokrwienny mózgu oraz pięcioskładnikowy punkt złożony rozszerzony o zgon z dowolnej przyczyny, rewaskularyzację wieńcową i zdarzenia związane z niewydolnością serca.

MARITIME-1 i MARITIME-2 to badania rejestracyjne. MARITIME-CV to badanie sercowo-naczyniowych punktów końcowych – tego samego typu, które przyniosło lekowi Wegovy wskazanie kardiologiczne w badaniu SELECT. W komunikacie za drugi kwartał 2026 r., datowanym na 4 sierpnia 2026 r., firma Amgen nadal opisywała MARITIME-1 i MARITIME-2 jako trwające, a MARITIME-CV jako prowadzące rekrutację. Nie opublikowano żadnych wyników fazy 3, nie ogłoszono złożenia wniosku rejestracyjnego, a najwcześniejsza realistyczna ścieżka to wniosek po odczytach wyników w 2027 roku.

Poza otyłością i cukrzycą firma Amgen zarejestrowała cztery kolejne badania fazy 3 lub fazy 2 nad maridebart cafraglutide: NCT07037459 w niewydolności serca z zachowaną lub łagodnie obniżoną frakcją wyrzutową i otyłością, NCT07226765 w obturacyjnym bezdechu sennym u osób niestosujących terapii PAP, NCT07225686 w obturacyjnym bezdechu sennym u osób stosujących terapię PAP oraz NCT07441252 – badanie fazy 2 u dorosłych z podwyższoną zawartością tłuszczu w wątrobie oraz otyłością lub nadwagą. W październiku 2026 r. badanie dotyczące niewydolności serca (MARITIME-HF, planowane około 5056 osób) nadal rekrutowało, natomiast oba badania w bezdechu sennym i badanie dotyczące stłuszczenia wątroby miały status aktywnych, bez rekrutacji.

Badania dotyczące niewydolności serca i bezdechu sennego podążają śladem badań punktów końcowych innych leków GLP-1, choć nie zawsze odpowiada to ich zatwierdzonym wskazaniom. Własne badanie semaglutydu STEP-HFpEF wykazało korzyści w niewydolności serca z zachowaną frakcją wyrzutową, ale charakterystyka produktu Wegovy zatwierdzona przez FDA wymienia zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego, redukcję masy ciała oraz – w przypadku formy do wstrzykiwań – MASH, a nie wskazanie HFpEF. Obturacyjny bezdech senny jest zatwierdzonym wskazaniem dla tirzepatydu (jako Zepbound), ale nie dla semaglutydu. Badanie SUMMIT firmy Lilly sprawdzało tirzepatyd w HFpEF; to również wynik badania klinicznego, a nie zatwierdzone wskazanie. Amgen bada, czy utrata masy ciała wynikająca z mechanizmu antagonisty GIP przynosi podobne korzyści w obu tych schorzeniach. Badanie dotyczące stłuszczenia wątroby znajduje się na wcześniejszym etapie – w fazie 2.

Rozszerzenia programu w 2026 roku

W 2026 roku firma Amgen rozszerzyła program MARITIME, nie podając przy tym nowych danych liczbowych dotyczących skuteczności:

• Zmiana leczenia (switching): MARITIME-SWITCH (NCT07575399), otwarte badanie fazy 3 z udziałem około 300 dorosłych z otyłością lub nadwagą, w którym uczestnicy przechodzą z cotygodniowego tirzepatydu lub semaglutydu na MariTide podawany co 8 tygodni lub raz na kwartał, z procentową zmianą masy ciała w 68. tygodniu jako pierwszorzędowym punktem końcowym.
• Badania przedłużone (long-term extensions): MARITIME-1 EXTENSION (NCT07684235, planowane około 3200 osób) i MARITIME-2 EXTENSION (NCT07684144, planowane około 950 osób) obserwują osoby kończące badania macierzyste przez kolejne 48 tygodni utrzymywania utraty masy ciała. W obu badaniach w październiku 2026 r. trwała rekrutacja.
• Cukrzyca typu 2: Amgen zapowiedział rozpoczęcie trzech badań fazy 3 dotyczących cukrzycy w 2026 roku. Pierwsze zarejestrowane badanie, MARITIME-T2D-3 (NCT07866066), to otwarte porównanie podawanego raz w miesiącu MariTide z semaglutydem podawanym raz w tygodniu, dodanymi do metforminy u około 1300 dorosłych, ze zmianą HbA1c w 68. tygodniu jako punktem końcowym typu non-inferiority; w październiku 2026 r. rekrutacja jeszcze się nie rozpoczęła. Badanie fazy 2 dotyczące cukrzycy z udziałem 409 osób (NCT06660173) wykazało w wynikach opublikowanych przez Amgen w lutym 2026 r. „istotne klinicznie” obniżenie HbA1c i masy ciała po 24 tygodniach, bez podania konkretnych wartości liczbowych.
• Drugi rok fazy 2: w tym samym komunikacie Amgen poinformował, że zdecydowana większość uczestników części 2 – z których wszyscy stracili co najmniej 15% masy ciała w pierwszym roku – utrzymała redukcję masy ciała przez kolejne 52 tygodnie na niższej dawce miesięcznej lub dawce kwartalnej, bez nowych sygnałów dotyczących bezpieczeństwa. Są to wstępne wyniki (topline) podane przez firmę, przed recenzją naukową.

5. Jak MariTide wypada na tle zatwierdzonych leków?

Strona poświęcona retatrutydowi opisuje potrójnego agonistę firmy Lilly, czyli drugą zaawansowaną cząsteczkę celującą w wyniki powyżej tirzepatydu. W dzienniku dawkowania lek eksperymentalny zapisuje się tak samo jak każdy inny: preparat, data, miligramy i miejsce wstrzyknięcia, ustawiając odstęp między dawkami na 4 lub 8 tygodni. Więcej o tym, co warto rejestrować, znajdziesz w przewodniku jak działa śledzenie GLP-1.

6. Najczęstsze pytania o MariTide

• Ile masy ciała tracą osoby przyjmujące MariTide?

  W badaniu fazy 2 opublikowanym w NEJM dorośli z otyłością bez cukrzycy stracili od 12,3% do 16,2% masy ciała po 52 tygodniach w poszczególnych grupach dawkowania wobec 2,5% na placebo, według estymandu polityki leczenia (treatment-policy estimand), który uwzględnia wszystkich uczestników niezależnie od tego, czy przerwali leczenie. Dorośli z cukrzycą typu 2 stracili od 8,4% do 12,3% wobec 1,7%. Estymand skuteczności (efficacy estimand) firmy Amgen, obejmujący osoby w trakcie leczenia, wskazuje do około 20% i 17%.

• Jak często wstrzykuje się MariTide?

  Raz na 4 tygodnie w większości ramion fazy 2, przy czym w jednym ramieniu w pierwszym roku (część 1) lek podawano co 8 tygodni. Firma Amgen poinformowała później, że w drugim roku części 2 uczestnicy, którzy stracili co najmniej 15% masy ciała, utrzymali ten efekt na niższej dawce miesięcznej lub dawce kwartalnej (co 12 tygodni). Szkielet przeciwciała zapewnia cząsteczce okres półtrwania wystarczająco długi do rzadkiego dawkowania. Każdy zatwierdzony dotychczas zastrzyk GLP-1 podaje się raz w tygodniu lub codziennie.

• Czym MariTide różni się od tirzepatydu?

  Oba leki działają na receptory GLP-1 i GIP, ale w przeciwnych kierunkach w przypadku receptora GIP. Tirzepatyd aktywuje receptor GIP, natomiast MariTide go blokuje. Oba powodują dużą utratę masy ciała, co jest jednym z powodów, dla których rola GIP w regulacji apetytu pozostaje przedmiotem dyskusji. MariTide to także zastrzyk podawany raz w miesiącu, zbudowany na bazie przeciwciała, podczas gdy tirzepatyd jest peptydem podawanym raz w tygodniu.

• Jakie są działania niepożądane MariTide?

  W fazie 2 najczęstsze były zdarzenia żołądkowo-jelitowe, głównie nudności i wymioty, a publikacja w NEJM podaje, że występowały one rzadziej przy niższej dawce początkowej i stopniowym zwiększaniu dawki. Przerwanie leczenia z powodu zdarzeń żołądkowo-jelitowych wyniosło do 7,8% w ramionach ze stopniowym zwiększaniem dawki i było wyższe w ramionach rozpoczynających od pełnej dawki. Nie zgłoszono nieoczekiwanych sygnałów dotyczących bezpieczeństwa.

• Czy MariTide jest badany w innych wskazaniach poza otyłością?

  Tak. Poza badaniami dotyczącymi otyłości i cukrzycy typu 2 firma Amgen zarejestrowała badanie fazy 3 w niewydolności serca z zachowaną lub łagodnie obniżoną frakcją wyrzutową (MARITIME-HF, NCT07037459), w którym trwa rekrutacja; dwa badania fazy 3 w obturacyjnym bezdechu sennym – jedno u osób stosujących terapię PAP i jedno u osób bez terapii PAP (NCT07225686 i NCT07226765); oraz badanie fazy 2 u dorosłych z podwyższoną zawartością tłuszczu w wątrobie oraz otyłością lub nadwagą (NCT07441252). Badania dotyczące bezdechu sennego i stłuszczenia wątroby miały w październiku 2026 r. status aktywnych, bez prowadzonej rekrutacji. Zarejestrowano także bezpośrednie badanie porównawcze fazy 3 z semaglutydem podawanym raz w tygodniu w cukrzycy typu 2 (MARITIME-T2D-3, NCT07866066), które jeszcze nie rozpoczęło rekrutacji.

• Czy MariTide jest zatwierdzony przez FDA?

  Nie. Lek znajduje się w fazie 3 badań klinicznych, a FDA (amerykańska Agencja Żywności i Leków) go nie zatwierdziła. Badania MARITIME-1 i MARITIME-2 zakończyły rekrutację, a szacowane ukończenie głównego etapu przypada na styczeń 2027 r.; z kolei MARITIME-CV, badanie sercowo-naczyniowych punktów końcowych, rekrutuje do docelowej liczby 12 800 uczestników z szacowanym ukończeniem głównego etapu w 2028 r. W aktualizacji firmy Amgen z sierpnia 2026 r. badania fazy 3 nadal figurowały jako trwające lub rekrutujące, a złożenia wniosku rejestracyjnego jeszcze nie ogłoszono.

7. Źródła