Czym jest AZD6234 (lenbelintyd)?

1. Czym jest AZD6234 i dlaczego nazywa się teraz lenbelintyd?

AZD6234 powstał w ramach własnych badań AstraZeneca i trafił do badań na ludziach we wrześniu 2022, kiedy ruszyło badanie rosnących pojedynczych dawek u zdrowych dorosłych z nadwagą lub otyłością (NCT05511025). Podczas wydarzenia dla inwestorów w listopadzie 2024 AstraZeneca przedstawiła go jako „selektywnego agonistę amyliny” do wstrzykiwania raz w tygodniu i wskazała trzy zamierzone zastosowania: utratę masy ciała z oszczędzeniem masy mięśniowej, opcję zastępczą dla osób nietolerujących leków inkretynowych oraz partnera dla własnego leku GLP-1/glukagon AZD9550 (prezentacja dla inwestorów AstraZeneca, 2024).

W 2026 roku lek otrzymał nazwę generyczną. Podczas telekonferencji wynikowej za trzeci kwartał AstraZeneca 30 października 2026 szefowa badań i rozwoju Sharon Barr powiedziała, że firma „podała dawki pierwszym pacjentom w trzech badaniach fazy III lenbelintydu, dawniej znanego jako AZD6234” (transkrypcja telekonferencji Q3 2026). Portfel badawczy AstraZeneca z 30 października 2026 wymienia lenbelintyd (AZD6234) jako selektywnego agonistę receptora amyliny w fazie III w przewlekłym leczeniu nadwagi i otyłości, z oznaczeniem „New to Phase III” (portfel badawczy AstraZeneca). Ta strona zachowuje w adresie nazwę AZD6234, bo to właśnie jej nadal używa większość rejestrów badań i publikacji.

2. Jak działa AZD6234?

Receptory amyliny składają się z receptora kalcytoniny połączonego z białkiem pomocniczym zwanym RAMP (białko modyfikujące aktywność receptora). Różne połączenia tworzą różne podtypy receptorów amyliny. Długo działające leki na bazie amyliny dzielą się na dwie grupy (Alhazmi i le Roux, 2026):

• DACRA (podwójni agoniści receptorów amyliny i kalcytoniny) aktywują zarówno receptory amyliny, jak i sam receptor kalcytoniny. Należą tu kagrilintyd, petrelintide i MET-233i firmy Pfizer.
• SARA (selektywni agoniści receptora amyliny) skupiają się na receptorach amyliny. Należą tu AZD6234 i eloralintide firmy Lilly. Przegląd z 2026 roku podaje jako główny cel AZD6234 receptor amyliny 3.

Logika selektywności jest taka, że receptor kalcytoniny nie jest potrzebny do wpływu amyliny na apetyt, więc jego pominięcie może poprawić tolerancję. Ten sam przegląd ostrzega, że „pozostaje niejasne, czy różnice w farmakologii receptorów przełożyłyby się na istotną różnicę w skuteczności w zmniejszaniu masy ciała”, bo badania zbyt się różnią, by je porównywać (Alhazmi i le Roux, 2026).

Co pokazały badania na zwierzętach

Prace przedkliniczne AstraZeneca kładą nacisk na skład ciała. W 15-dniowym badaniu na otyłych szczurach AZD6234 powodował zależną od dawki utratę masy ciała, którą firma opisała jako wynikającą z utraty tłuszczu „przy zachowanej masie mięśniowej” (prezentacja dla inwestorów AstraZeneca, 2024).

Streszczenie z 2025 roku autorstwa naukowców AstraZeneca porównało następnie AZD6234 z semaglutydem u szczurów z otyłością indukowaną dietą w ciągu 28 dni, z dawkami dobranymi tak, by dawały podobną utratę masy ciała (Geoghegan i wsp., 2025):

Spożycie pokarmu spadło o około 20% przy każdym z leków i o 41% przy obu. To wyniki z badań na szczurach, przedstawione przez producenta w streszczeniu konferencyjnym. Szczury rosną także w dorosłości, dlatego grupa otrzymująca nośnik przybrała na beztłuszczowej masie ciała, więc „zachowana beztłuszczowa masa ciała” u szczura nie przekłada się bezpośrednio na twierdzenie dotyczące ludzi. Nie opublikowano danych o składzie ciała u ludzi dla AZD6234.

3. Co pokazały badania fazy 1?

Pierwsze badanie z udziałem ludzi (NCT05511025) objęło 54 uczestników i testowało pojedyncze dawki podawane pod skórę i do żyły, w tym w kohorcie japońskiej. Podsumowanie wyników AstraZeneca z 2024 roku, po raz pierwszy zaprezentowane na ObesityWeek 2024, podawało (prezentacja dla inwestorów AstraZeneca, 2024):

• Pojedyncze dawki 0,3, 0,9, 1,5, 2,7 i 4,2 mg pod skórę.
• Po jednej dawce 2,7 mg średnia utrata masy ciała wyniosła 1,7% w kohorcie globalnej i 3,8% w kohorcie japońskiej.
• „Brak obaw o bezpieczeństwo przy dawkach do 4,2 mg”.
• 2,7 mg uznano za „maksymalną tolerowaną pojedynczą dawkę”, z łagodnymi nudnościami i wymiotami na tym poziomie; nudności i wymioty nasilały się wraz ze szczytowym stężeniem leku.
• Farmakokinetyka wspierająca dawkowanie raz w tygodniu.

Przegląd z 2026 roku w Diabetes, Obesity and Metabolism podsumowuje to samo badanie jako wykazujące farmakokinetykę proporcjonalną do dawki, końcowy okres półtrwania około 4 dni i największą średnią utratę masy ciała, 3,8%, do 5. dnia po dawce 2,7 mg. Podaje częstość 32,1% nudności i 17,9% wymiotów oraz działania żołądkowo-jelitowe, w tym zmniejszony apetyt, zaparcia i biegunkę (Alhazmi i le Roux, 2026). Zwróć uwagę, że wartość 3,8% dotyczy kohorty japońskiej; kohorta globalna straciła mniej.

Drugie badanie fazy 1 testowało dawki powtarzane u 104 osób z nadwagą lub otyłością, w tym w kohortach japońskich, i zakończyło się na początku 2026 (NCT06132841). Jego wyniki nie zostały opublikowane. Zakończone badanie na 24 osobach sprawdzało, jak niewydolność nerek wpływa na stężenie leku (NCT06845813), a przegląd z 2026 roku dotyczący długo działających peptydów amyliny wymienia AZD6234 wśród nowszych analogów, które „wykazały dużą skuteczność w monoterapii w badaniach klinicznych” (przegląd w Peptides, 2026).

4. Jakie badania fazy 2 przeprowadzono?

AstraZeneca przeprowadziła trzy badania fazy 2 z AZD6234, z których każde odpowiadało na inne pytanie. Wszystkie trzy figurują jako zakończone, a żadne nie zamieściło wyników w rejestrze według stanu na 8 listopada 2026.

Wcześniejsze badanie fazy 1/2, CONTEMPO, obejmowało także 24-tygodniową część łączącą AZD9550 i AZD6234 u osób z cukrzycą typu 2; jest aktywne, ale nie prowadzi już naboru (NCT06151964).

Wyniki fazy 2 nie zostały opublikowane. Podczas telekonferencji 30 października 2026 Barr powiedziała: „Z niecierpliwością czekamy na przedstawienie wyników fazy II dla lenbelintydu i AZD9550”, zarówno osobno, jak i w połączeniu, na jednej z nadchodzących konferencji medycznych (transkrypcja telekonferencji Q3 2026). AstraZeneca rozpoczęła fazę 3 przed ich opublikowaniem, co sugeruje, że firma była zadowolona z tego, co zobaczyła, ale same liczby nie są publiczne. Każdą liczbę dotyczącą utraty masy ciała w APRICUS, która krąży przed tą prezentacją, należy traktować jako niezweryfikowaną.

5. Jakie są plany łączenia?

AstraZeneca opisała trzy sposoby wykorzystania AZD6234 (prezentacja dla inwestorów AstraZeneca, 2024):

1. Zamiast leku z grupy GLP-1, dla osób, które nie tolerują leków inkretynowych.
2. Jako dodatek do istniejącego leku z grupy GLP-1, by zwiększyć utratę masy ciała.
3. Z AZD9550, cotygodniowym podwójnym agonistą GLP-1 i glukagonu, co dałoby „potrójny mechanizm” nastawiony na maksymalną utratę masy ciała.

Trzecia droga jest najbardziej ambitna. AZD9550 aktywuje receptor GLP-1 (apetyt i poziom cukru we krwi) oraz receptor glukagonu (wydatek energetyczny i tłuszcz w wątrobie) i należy do tej samej klasy co surwodutyd i mazdutyd. Dodanie selektywnego agonisty amyliny połączyłoby trzy sygnały hormonalne. Portfel badawczy AstraZeneca wymienia „AZD9550 + AZD6234” w fazie II w otyłości (portfel badawczy AstraZeneca), a badanie porównujące różne postacie podskórne obu leków zarejestrowano z początkiem 9 listopada 2026, co zwykle poprzedza produkt złożony (NCT07911514).

Najlepszy dowód, że amylina plus GLP-1 działa u ludzi, pochodzi od innej firmy. W badaniu REDEFINE 1 firmy Novo Nordisk cotygodniowy kagrilintyd z semaglutydem dał średnią zmianę masy ciała −20,4% po 68 tygodniach wobec −3,0% przy placebo, u 3 417 dorosłych bez cukrzycy (Garvey i wsp., NEJM 2025). Czy selektywny agonista amyliny dodaje tyle samo albo jest lepiej tolerowany, to dokładnie to, co mają pokazać ASCEND i SELENE 3. Tym połączeniem zajmuje się przewodnik o CagriSema.

6. Czym jest program fazy 3 SELENE?

AstraZeneca zarejestrowała cztery badania fazy 3, wszystkie z wstrzyknięciami pod skórę raz w tygodniu. Poniższe statusy sprawdzono w ClinicalTrials.gov 8 listopada 2026.

Rejestr nie podaje dawek w fazie 3. Wielkości badań, które wciąż prowadzą nabór, są szacunkami. Trzy badania SELENE odpowiadają „trzem badaniom fazy III”, w których według AstraZeneca rozpoczęto podawanie leku (transkrypcja telekonferencji Q3 2026).

Nie ma daty złożenia wniosku ani zatwierdzenia lenbelintydu. Ponieważ 68-tygodniowe badania mają się zakończyć w sierpniu 2028, wniosek pojawiłby się po tym terminie.

7. Jak AZD6234 wiąże się z terapią GLP-1?

Dla osób, które już stosują semaglutyd lub tirzepatyd, AZD6234 jest godny uwagi, bo dwa jego badania zbudowano wokół tych leków.

Dodatek, a nie tylko alternatywa. ARAY objęło osoby z cukrzycą typu 2, stosujące już stały lek z grupy GLP-1, a SELENE 3 obejmuje osoby przyjmujące stałą dawkę leku inkretynowego stosowaną w leczeniu nadwagi i otyłości, z placebo jako porównaniem (ARAY; SELENE 3). Jeśli SELENE 3 zakończy się sukcesem, będzie to bezpośredni dowód na dodanie agonisty amyliny u osób, u których utrata masy ciała zatrzymała się na leku z grupy GLP-1. Do tego czasu takie zastosowanie nie jest udowodnione.

Nakładające się działania niepożądane. Zarówno leki na bazie amyliny, jak i leki z grupy GLP-1 spowalniają opróżnianie żołądka i powodują nudności oraz wymioty, najczęściej na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. W badaniu pojedynczej dawki AZD6234 nudności i wymioty nasilały się wraz z ekspozycją na lek (prezentacja dla inwestorów AstraZeneca, 2024). W REDEFINE 1 zdarzenia żołądkowo-jelitowe wystąpiły u 79,6% osób przyjmujących połączenie amyliny i GLP-1, wobec 39,9% przy placebo (Garvey i wsp., 2025). Nakładanie dwóch leków spowalniających trawienie to główne pytanie dotyczące tolerancji.

Leki doustne. Ponieważ wolniejsze opróżnianie żołądka może zmieniać wchłanianie tabletek, AstraZeneca prowadzi badanie sprawdzające, czy AZD6234, AZD9550 lub oba zmieniają stężenia złożonej doustnej tabletki antykoncepcyjnej (NCT07013643). Wyniki nie są jeszcze dostępne.

Niski poziom cukru przy insulinie. Leki na bazie amyliny obniżają poziom glukozy po posiłku, spowalniając jej napływ z jelita, co może sprawić, że wstrzyknięta insulina zadziała zbyt mocno. Charakterystyka produktu pramlintydu zawiera ramkowe ostrzeżenie, że stosowanie z insuliną „zwiększa ryzyko ciężkiej hipoglikemii, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą typu 1” (charakterystyka produktu Symlin). Badania AZD6234 wykluczały osoby stosujące insulinę (ARAY; SELENE 3), więc nie wiadomo, jak działa on z insuliną.

Mięśnie. Utrata masy ciała na leku z grupy GLP-1 obejmuje część beztłuszczowej masy ciała, o czym mowa w przewodniku o GLP-1 i utracie mięśni. Dane AstraZeneca ze szczurów sugerują, że AZD6234 usuwa głównie tłuszcz, ale to samo streszczenie wykazało, że połączenie z semaglutydem wciąż powodowało pewną utratę beztłuszczowej masy ciała (Geoghegan i wsp., 2025). Rozstrzygnąć to muszą dane u ludzi.

8. Jak AZD6234 wypada na tle innych leków na bazie amyliny?

Podział według receptorów odpowiada przeglądowi DOM z 2026 roku (Alhazmi i le Roux, 2026); etapy pozostałych leków pochodzą z podlinkowanych przewodników. AstraZeneca jest wśród dużych firm farmaceutycznych niezwykła tym, że wprowadziła selektywnego agonistę amyliny do fazy 3, nie publikując wcześniej danych o skuteczności z fazy 2. Publiczne dowody dla AZD6234 u ludzi to wciąż jedno badanie pojedynczej dawki, więc porównania jego skuteczności z innymi lekami na bazie amyliny nie są jeszcze możliwe.

W osobistym dzienniku lek badany zapisuje się jak każdy inny: produkt, data, dawka i miejsce wstrzyknięcia, z interwałem ustawionym na tygodniowy. Jak działa śledzenie GLP-1 wyjaśnia, co zapisywać. Następnym prawdziwym kamieniem milowym będzie prezentacja wyników fazy 2 przez AstraZeneca, a po niej wyniki SELENE, oczekiwane po sierpniu 2028.

9. Najczęstsze pytania o AZD6234

• Czy AZD6234 to to samo co lenbelintyd?

  Tak. AZD6234 to kod firmy AstraZeneca. Podczas telekonferencji wynikowej 30 października 2026 AstraZeneca mówiła o lenbelintydzie, dawniej znanym jako AZD6234, a rejestry badań fazy 3 podają substancję badaną jako lenbelintyd.

• Jakiego rodzaju lekiem jest AZD6234?

  To długo działający peptyd aktywujący receptory amyliny, podawany raz w tygodniu we wstrzyknięciu pod skórę. AstraZeneca nazywa go selektywnym agonistą receptora amyliny. Amylina to hormon uwalniany razem z insuliną po posiłkach, który spowalnia opróżnianie żołądka i pomaga zakończyć posiłek. AZD6234 nie jest lekiem z grupy GLP-1.

• Ile masy ciała można stracić dzięki AZD6234?

  Publicznie dostępne są tylko dane z podania pojedynczej dawki u ludzi. Po jednej dawce 2,7 mg średnia utrata masy ciała, mierzona w ciągu kilku dni, wyniosła 1,7% w kohorcie globalnej i 3,8% w kohorcie japońskiej. 36-tygodniowe badanie fazy 2b APRICUS się zakończyło, ale według stanu na 8 listopada 2026 AstraZeneca nie ujawniła jego wyników i zapowiedziała ich prezentację na jednej z nadchodzących konferencji medycznych.

• Czy AZD6234 można przyjmować z semaglutydem lub tirzepatydem?

  Jest to w trakcie badań i nie zostało potwierdzone. W badaniu fazy 2 ARAY dorośli z cukrzycą typu 2, którzy już stosowali stały lek z grupy GLP-1, otrzymywali AZD6234 lub placebo, a badanie fazy 3 SELENE 3 dodaje lenbelintyd do leków inkretynowych w dawkach stosowanych w leczeniu nadwagi i otyłości. Wyniki nie są publiczne, więc nikt nie powinien łączyć tych leków poza badaniem klinicznym.

• Czym jest połączenie AZD6234 i AZD9550?

  AZD9550 to cotygodniowy podwójny agonista GLP-1 i glukagonu firmy AstraZeneca. Razem z AZD6234 działałby na trzy szlaki hormonalne. W badaniu fazy 2b ASCEND przez 36 tygodni porównywano u 377 dorosłych siedem kombinacji dawek obu leków z każdym z nich osobno i z placebo. Badanie zakończyło się w maju 2026; wyniki są oczekiwane.

• Jakie są działania niepożądane AZD6234?

  W badaniu pojedynczej dawki główne działania niepożądane to nudności i wymioty, które nasilały się przy wyższym stężeniu leku. Przegląd z 2026 roku podsumował częstość w tym badaniu: 32,1% nudności i 17,9% wymiotów. Dawkę 4,2 mg przetestowano bez obaw o bezpieczeństwo, ale 2,7 mg była najwyższą dobrze tolerowaną pojedynczą dawką początkową.

• Kiedy lenbelintyd będzie dostępny?

  Nie ma złożonego wniosku ani daty zatwierdzenia. Badania fazy 3 SELENE rozpoczęły się w sierpniu 2026, z głównymi punktami końcowymi po 68 tygodniach i szacowanym zakończeniem w zakresie głównego punktu końcowego w sierpniu 2028. Wniosek pojawiłby się dopiero po tych wynikach, więc dostępność jest odległa o kilka lat, i to w najlepszym razie.

10. Źródła